حدود 1102 قبل از ميلاد ، از حدود 1115 قبل از ميلاد تا 1102 قبل از ميلاد سلطنت كرد . قدرت آشور را در شمال سوريه ، كاپادوكيا ، ارمنستان ، و كردستان گسترش داد . از شكارچيان بزرگ بود ، و به ساختن ابنيه شوق فراوان داشت . به مملكت بابل حمله كرد ، و شهر بابل را گرفت . تيگلت پيلسر دوم از حدود 956 تا 934 قبل از ميلاد سلطنت كرد ، ولى اطلاع چندانى از او در دست نيست . تيگلت پيلسر سوم ، وفات 727 ( يا 728 ) قبل از ميلاد ، از 745 تا 727 قبل از ميلاد سلطنت كرد . سازمان ارتش و مملكت را تجديد نمود . قبايل آرامى را در مملكت بابل مقهور كرد . يكى از سرداران وى ، نامش آشور - دانانى ، با مادها جنگيد ، و تا درياى خزر لشكر برد . تيگلت پيلسر آراراتيان را مغلوب كرد ، و سوريه را تحت فرمان آورد . آحاز ( شاه يهودا ) از او در مقابل شاهان اسرائيل و دمشق استمداد كرد . تيگلت پيلسر دشمنان او را مغلوب كرد ، و دمشق را گرفت . شورشى را كه در مملكت بابل روى داد مقهور كرد ، و اسما و عملا پادشاه بابل شد ( 729 قبل از ميلاد ) . در حسن اداره يد طولى داشت ، و او را بزرگترين شخصيت تاريخ آشور شمرده‌اند . در عهد عتيق به نام فول ( Ful ) نيز خوانده شده است ( دوم پادشاهان 19015 ) . 113 . حماة hamat يا حما ( hama ) به زبان يونانى اپيفانيا ( epifaneya ) ، شهرى واقع در شمال سوريه ، بر دو ساحل رود اورونتس ( نهر العاصى ) ، 120 كيلومترى جنوب غربى حلب . در پهنهء حاصلخيزى قرار دارد . مصنوعاتش كالاهاى ابريشمى و پنبه‌اى است . هم - اكنون ، مانند قرن چهاردهم ، دولابهاى بزرگى ( بعضى به قطر 27 متر ) آب از اورونتس به شهر مىآورند . حماة شهرى بسيار قديمى است ؛ در ايام باستانى در دست حتيها بود ، و كتيبه‌هاى حتى در آنجا بدست آمده است ؛ در 720 قبل از ميلاد ضميمهء امپراطورى آشور شد ؛ بعدها جزء امپراطورى ايران گرديد ، و سپس به دست اسكندر مقدونى افتاد . آنتيوخوس چهارم ( ملقب به اپيفانس ) آن را اپيفانيا نام داد . در سال 16 هجرى قمرى به دست مسلمانان افتاد ؛ تا قرن چهارم هجرى قمرى جزء جندحمص بود . در زمان سيف الدوله‌ى حمدانى جزء قلمرو فرمانرواى حلب گرديد ، و تا مرگ ( 507 هجرى قمرى ) رضوان بن تتش به همين حال بود ، و سپس چندى در دست آل زنگى بود . در 572 هجرى قمرى صلاح الدين ايوبى آن را گرفت ، و از آن به بعد مدتها در دست ايوبيان بود . محمد الناصر ، سلطان مصر ، سلطنت حماة را به ابو الفدا ( وفات 732 هجرى قمرى ) داد ؛ در دورهء ابو الفدا شهر رونق بسيار يافت ؛ مقبرهء او در حماة است . با استيلاى تركان عثمانى بر شام ، حماة نيز جزو دولت عثمانى گرديد . از آثار جالبش مسجد جامع ( مشتمل بر مقبرهء الملك المظفر سوم ) و جامع النورى ( از زمان نور الدين زنگى ) است . ( د . م . ج 1 ص 865 ) 114 . آحاز ahaz [ عبرى - مالك ] ، وفات حد 727 ق . م ، شاه ( حدود 731 - 727 ق . م ) يهودا . سلطنت او مقارن با پايان استقلال واقعى يهودا بود . اسرائيل و سوريه متحدا بر او حمله كردند ، و تقريبا اورشليم را متصرف شدند . آحاز ، از دولت آشور كمك خواست ، و آشوريان دشمنان وى را شكست دادند ، و سپس مطالبهء خراج كردند ؛ آحاز طلاهاى